P.s. czy ps – jak poprawnie pisać postscriptum?

W polszczyźnie wzorcową formą skrótu od postscriptum jest PS zapisywane bez kropek. Tę pisownię rekomenduje m.in. Wielki słownik ortograficzny PWN. W praktyce spotkasz również dopuszczalny przez część językoznawców zapis P.S. – o szczegółach i przykładach użycia przeczytasz poniżej.

Czym jest postscriptum i skąd pochodzi?

Słowo postscriptum wywodzi się z łaciny i dosłownie znaczy „po piśmie”. W korespondencji stanowi krótki dopisek dodawany do gotowego już listu, wiadomości e-mail czy nawet SMS-a. Umieszcza się go na samym końcu, już po podpisie autora, by przekazać informację, która nie znalazła się w tekście głównym.

Zwyczaj ten narodził się jeszcze w czasach listów pisanych ręcznie, gdy przepisywanie całości bywało czasochłonne. Dziś PS stosujemy głównie ze względów stylistycznych lub gdy po zakończeniu wiadomości przypomnimy sobie o czymś istotnym.

Jak poprawnie zapisać skrót postscriptum?

W języku polskim funkcjonuje kilka wariantów graficznych tego skrótu, jednak nie wszystkie są jednakowo rekomendowane przez wydawnictwa normatywne. Poniżej rozbieramy na części każdą z możliwych pisowni.

PS bez kropek – wzorcowa pisownia

Zdecydowanie najczęściej zalecaną formą jest PS bez żadnych znaków interpunkcyjnych. Tak właśnie notują go Wielki słownik ortograficzny PWN, Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN pod red. Andrzeja Markowskiego czy Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji. Przyjęło się, że skrótowiec odczytywany jest w całości jako „postscriptum”, a nie literowany.

W praktyce to właśnie PS pojawia się najczęściej w starannej korespondencji, a także w tekstach redagowanych. Przykład: Pozdrawiam serdecznie. Mateusz PS Mam nadzieję, że niedługo się zobaczymy.

P.S. z kropkami – kiedy można użyć?

Niektóre źródła dopuszczają także zapis P.S. (z kropką po każdej literze). Słownik skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego traktuje go jako rzadszą, lecz akceptowalną postać oboczną. Podobnie Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. Stanisława Dubisza rejestruje obie wersje. W codziennej korespondencji P.S. bywa stosowane, by wyraźnie zaznaczyć, że chodzi o skrót.

PS i P.S. są poprawnymi formami skrótu od postscriptum – pierwszą notują słowniki ortograficzne, drugą uznają językoznawcy za dopuszczalny wariant.

PS. i PS: – czy to błędy?

Zapis PS. z pojedynczą kropką pojawia się nierzadko, ale tutaj kropka nie jest częścią skrótu – pełni funkcję znaku końca zdania. Zdanie rozpoczynające się po takim PS. zawsze musi być pisane wielką literą. Praktycznie rzecz biorąc, nie jest to więc samodzielna wersja skrótu, a jedynie skutek postawienia kropki po „PS”.

Podobnie dwukropek w zapisie PS: jest po prostu znakiem oddzielającym skrót od dalszej treści. W obydwu wypadkach poprawna interpunkcja nie zmienia faktu, że wzorzec to niezmiennie PS bez dodatkowych znaków.

Zasady interpunkcji i pisowni po skrócie

Bez względu na to, czy wpiszesz PS czy P.S., treść dopisku rozpoczyna się dużą literą. Znaki, które stawiamy po skrócie – kropka, dwukropek – traktujemy jak znaki przestankowe należące do całego zdania, a nie do samego skrótu.

W praktyce najprościej kierować się zasadą: po zapisie PS stawiamy spację, a następnie wielką literę. Przykład: PS Dziękuję za wiadomość i czekam na odpowiedź. Jeśli użyjesz P.S. z dwiema kropkami, kolejność pozostaje taka sama: P.S. Do zobaczenia w piątek.

Kolejne dopiski – PPS, PPPS i dalej

Zdarza się, że po napisaniu jednego dopisku przypominamy sobie o jeszcze jednej kwestii. Wówczas stosujemy PPS (post postscriptum), czyli „po dopisku”. Kolejne rozszerzenia oznaczamy analogicznie: PPPS, PPPPS i tak dalej – za każdym razem dodając literę „P”.

Tak samo jak przy PS, tutaj również obowiązuje pisownia bez kropek, ale i tu spotkasz wariant z kropkami w roli znaku oddzielającego (PPS. itp.). W tekstach oficjalnych bezpieczniej jednak pozostać przy formie bez kropki.

Jak uniknąć błędów przy pisaniu postscriptum?

Nadmiar dopisków sprawia, że list traci przejrzystość. Jeśli rzeczywiście musisz coś dodać, używaj skrótu raz, co najwyżej dwa razy. Równie ważne jest, by za każdym razem treść PS była zwięzła i związana z tematem głównym.

Praktyczne pominięcie kropek w zapisie PS jest najprostszą metodą, by uniknąć wątpliwości. W korespondencji elektronicznej, gdzie liczy się tempo, ten wariant jest najszybszy i zgodny z wytycznymi słowników. Jeśli masz wątpliwości, wystarczy otworzyć dowolny słownik ortograficzny – znajdziesz tam jedynie wersję PS.